دندان عقل یکی از مشکلات رایج دندانپزشکی است که بسیاری از افراد در دوران بزرگسالی با آن مواجه میشوند. علائم دندان عقل ممکن است شامل درد در فک پایین، تورم لثه، مشکلات در جویدن و حتی سردرد باشد. این دندانها که معمولاً در سنین ۱۸ تا ۲۵ سالگی رشد میکنند، در برخی افراد به طور کامل میرویند، اما در برخی دیگر ممکن است به دلیل فضا نداشتن، در لثه پنهان بمانند که به آنها دندان عقل نهفته میگویند. در صورتی که این دندانها مشکلاتی ایجاد کنند، میتوانند به عفونت، درد شدید یا آسیب به دندانهای مجاور منجر شوند. در این موارد، جراحی دندان عقل ممکن است ضروری باشد. اگر احساس درد یا ناراحتی در این ناحیه دارید، بهترین کار مراجعه به دندانپزشک است تا با درمان مناسب از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
دندان عقل یکی از آخرین دندانهایی است که در دهان رشد میکند و معمولاً بین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر میشود. این دندان که به عنوان دندان آسیاب سوم شناخته میشود، در بسیاری از افراد بدون مشکل رشد کرده و کارایی طبیعی دارد. اما در برخی افراد، رشد آن با درد، التهاب و عوارضی مانند نهفتگی، فشار به سایر دندانها، ایجاد عفونت و حتی نیاز به جراحی همراه است.
علائم رویش دندان عقل بسته به وضعیت آن متفاوت است. برخی افراد تنها کمی فشار در انتهای فک خود احساس میکنند، در حالی که در برخی دیگر، رویش نادرست این دندان میتواند منجر به تورم لثه، درد شدید، عفونت و حتی آسیب به سایر دندانها شود. اگر دندان عقل در جای نامناسبی رشد کند یا فضای کافی برای آن وجود نداشته باشد، میتواند باعث تغییر موقعیت سایر دندانها و ایجاد مشکلات ارتودنسی شود.
سؤالی که بسیاری از افراد دارند این است که آیا دندان عقل همیشه باید کشیده شود؟ پاسخ به این سؤال بستگی به شرایط فرد دارد. اگر دندان عقل بدون مشکل رشد کند و آسیبی به سایر دندانها نرساند، ممکن است نیازی به کشیدن آن نباشد. اما در مواردی که این دندان بهصورت نهفته یا نیمهنهفته باقی بماند، درد و عفونت ایجاد کند، یا باعث نامرتبی دندانهای دیگر شود، جراحی و کشیدن آن توصیه میشود.
در ادامه، علائم رشد دندان عقل، مشکلات احتمالی، زمان مناسب برای مراجعه به دندانپزشک، روشهای کاهش درد و درمانهای خانگی، و در نهایت فرآیند جراحی و مراقبتهای بعد از آن را بهطور کامل بررسی میکنیم. با خواندن این مطلب، شما میتوانید تصمیم بگیرید که آیا دندان عقل شما نیاز به درمان خاصی دارد یا خیر و چگونه میتوانید بهترین مراقبت را از سلامت دهان و دندان خود داشته باشید.
دندان عقل نهفته ممکن است تا حدی از لثه بیرون بزند، به طوری که بخشی از آن قابل مشاهده باشد. به این حالت، دندان عقل نیمهنهفته گفته میشود.
دندان عقل نیمهنهفته میتواند باعث گیر کردن غذا در اطراف آن شود و تمیز کردن آن را دشوار کند. در برخی افراد، این وضعیت با درد شدید همراه است.
اگر دندان دچار عفونت شود یا مشکلات دیگری ایجاد کند، ممکن است علائمی مانند موارد زیر بروز کند:
- درد یا تورم در ناحیه فک
- لثههای قرمز، متورم یا خونریزیکننده
- بوی بد دهان
- طعم ناخوشایند در دهان
- مشکل در باز کردن دهان
در برخی موارد دیگر، دندان عقل هرگز از لثه بیرون نمیآید که به آن دندان عقل کاملاً نهفته گفته میشود.
منبع: هلث لاین
دندان عقل از نظر آناتومی و نقش آن در دهان
دندان عقل چیست و چرا به آن آسیاب سوم میگویند؟
دندان عقل که به عنوان دندان آسیاب سوم نیز شناخته میشود، آخرین مجموعه از دندانهای دائمی است که در دهان رشد میکند. این دندانها معمولاً در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر میشوند و در انتهای هر دو طرف فک بالا و پایین قرار دارند.
در گذشته، زمانی که رژیم غذایی انسانها شامل مواد غذایی سخت و خام بود، وجود دندانهای آسیاب سوم برای جویدن و هضم بهتر غذا ضروری بود. اما امروزه، با تغییر رژیم غذایی و کوچکتر شدن ساختار فک انسانها، این دندانها دیگر همان کارکرد گذشته را ندارند و در بسیاری از موارد باعث مشکلاتی نظیر نهفتگی، درد و نامرتب شدن دندانهای دیگر میشوند.
چرا برخی افراد دندان عقل دارند و برخی نه؟
وجود یا عدم وجود دندان عقل به عوامل ژنتیکی و تکامل فک انسان بستگی دارد. در برخی افراد، این دندانها به طور کامل رشد میکنند و هیچ مشکلی ایجاد نمیکنند، اما در برخی دیگر، ممکن است هرگز درنیایند یا در داخل استخوان فک گیر کنند که به آن دندان عقل نهفته گفته میشود.
از جمله دلایلی که ممکن است برخی افراد دندان عقل نداشته باشند عبارتند از:
- ژنتیک: برخی افراد به طور مادرزادی فاقد جوانههای دندان عقل هستند.
- کوچکی فک: در برخی افراد، فضای کافی برای رشد این دندانها وجود ندارد، بنابراین بدن به طور طبیعی از رشد آنها جلوگیری میکند.
- تکامل انسانی: تحقیقات نشان داده که با تغییر سبک تغذیه و نیاز کمتر به جویدن مواد غذایی سخت، تکامل طبیعی باعث کاهش تعداد دندانهای عقل در برخی افراد شده است.
تفاوت رشد دندان عقل در فک بالا و پایین
رشد دندان عقل در فک بالا و پایین میتواند متفاوت باشد و این موضوع بر میزان درد، نهفتگی و نیاز به جراحی تأثیر دارد.
- دندان عقل فک بالا: در بیشتر موارد، این دندانها به سمت بیرون یا گونه رشد میکنند و احتمال نهفتگی آنها کمتر است. اما رشد نامناسب آنها ممکن است باعث زخم شدن دیواره داخلی دهان یا ایجاد فشار روی دندانهای مجاور شود.
- دندان عقل فک پایین: احتمال نهفتگی در فک پایین بیشتر است، زیرا استخوان فک پایین متراکمتر و فضای رشد دندان محدودتر است. در بسیاری از موارد، دندان عقل پایین به سمت جلو یا عقب رشد میکند و ممکن است روی ریشه دندانهای مجاور فشار وارد کند.
سن رویش دندان عقل و زمانبندی آن
دندان عقل در چه سنی رشد میکند؟
رشد دندان عقل معمولاً در بازه سنی ۱۷ تا ۲۵ سالگی اتفاق میافتد. در برخی افراد، ممکن است این دندانها زودتر یا دیرتر از این سنین رشد کنند که این موضوع به عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، اندازه فک و نوع تغذیه بستگی دارد.
آیا امکان دارد دندان عقل دیرتر یا زودتر رشد کند؟
بله، در برخی موارد، دندان عقل دیرتر از ۲۵ سالگی رشد میکند و در بعضی افراد، حتی ممکن است در سنین ۳۰ سالگی به بعد نیز نمایان شود. عوامل مؤثر بر زمان رشد دندان عقل عبارتند از:
- ژنتیک: وراثت نقش مهمی در زمان رشد دندانهای آسیاب سوم دارد.
- ساختار فک: در افرادی که فک کوچکتری دارند، رویش دندان عقل ممکن است دیرتر اتفاق بیفتد یا دندانها به صورت نهفته باقی بمانند.
- رژیم غذایی: افرادی که از غذاهای نرمتر استفاده میکنند، ممکن است فضای بیشتری برای رشد دندانهای دیگر داشته باشند و دندان عقل آنها دیرتر ظاهر شود.
عوامل ژنتیکی و تأثیر آنها بر رشد دندان عقل
ژنتیک تعیین میکند که آیا فرد دندان عقل داشته باشد یا خیر، همچنین شکل، اندازه و زمان رویش دندانهای عقل نیز تا حد زیادی به وراثت وابسته است. در برخی اقوام و نژادها، افراد به طور کلی فاقد دندان عقل هستند، در حالی که در برخی دیگر، این دندانها به طور کامل رشد کرده و هیچ مشکلی ایجاد نمیکنند.
دندان عقل نهفته و عوارض آن
دندان عقل نهفته چیست؟
دندان عقل نهفته زمانی اتفاق میافتد که دندان عقل به دلیل کمبود فضا در فک یا جهت رشد نامناسب، قادر به رویش کامل نیست و در داخل لثه یا استخوان فک گیر میکند. این مشکل ممکن است بدون علائم باشد، اما در بسیاری از موارد منجر به درد، التهاب و مشکلات جدی دندانی میشود.
انواع دندان عقل نهفته
دندانهای عقل نهفته معمولاً به چهار دسته تقسیم میشوند:
- نهفتگی کامل: دندان به طور کامل در داخل استخوان فک محبوس است و هیچ قسمتی از آن از لثه خارج نشده است.
- نهفتگی نیمهنهفته: بخشی از دندان از لثه خارج شده، اما رشد آن کامل نیست و امکان گیر افتادن مواد غذایی و باکتریها افزایش مییابد.
- نهفتگی زاویهدار: دندان عقل در زاویهای نامناسب رشد میکند و ممکن است به دندان مجاور فشار بیاورد.
- نهفتگی افقی: دندان عقل به صورت افقی در داخل استخوان فک قرار گرفته و به دندانهای مجاور فشار میآورد که میتواند منجر به آسیب جدی شود.
چرا برخی دندانهای عقل نهفته باقی میمانند؟
دلایل مختلفی میتوانند باعث نهفتگی دندان عقل شوند، از جمله:
- عدم وجود فضای کافی در فک: با تکامل انسان، فکها کوچکتر شدهاند و این موضوع باعث کاهش فضای لازم برای رشد دندان عقل شده است.
- رشد نامناسب دندان: دندان عقل ممکن است در جهت نامناسبی رشد کند و در نتیجه قادر به بیرون آمدن از لثه نباشد.
- ژنتیک: در برخی افراد، به دلیل ویژگیهای ارثی، دندان عقل به طور طبیعی نهفته باقی میماند.
عوارض دندان عقل نهفته
دندان عقل نهفته میتواند مشکلات متعددی ایجاد کند، از جمله:
- درد و فشار در فک: دندان عقل نهفته میتواند باعث ایجاد فشار روی استخوان فک و سایر دندانها شود.
- التهاب و عفونت لثه: گیر افتادن مواد غذایی و رشد باکتریها در اطراف دندان نهفته ممکن است باعث پریکورونیت (عفونت اطراف دندان عقل) شود.
- بهمریختگی دندانها: دندان عقل نهفته ممکن است باعث حرکت و نامرتب شدن سایر دندانها شود.
- تشکیل کیست: کیستهای دندانی ممکن است در اطراف دندان نهفته شکل بگیرند و به استخوان فک و اعصاب آسیب برسانند.
- مشکلات سینوسی: در برخی موارد، دندان عقل نهفته در فک بالا میتواند به سینوسها فشار وارد کند و باعث سردرد یا سینوزیت شود.
آیا دندان عقل همیشه باید کشیده شود؟
چه زمانی کشیدن دندان عقل ضروری نیست؟
در برخی موارد، دندان عقل مشکلی ایجاد نمیکند و میتوان آن را بدون نگرانی نگه داشت. شرایطی که در آن نیازی به کشیدن دندان عقل نیست شامل:
- دندان به طور کامل رشد کرده و در جای مناسبی قرار دارد.
- هیچ نشانهای از درد، التهاب یا عفونت وجود ندارد.
- بهداشت دهان و دندان بهخوبی رعایت میشود و احتمال پوسیدگی یا عفونت کاهش مییابد.
- دندان عقل به دندانهای مجاور فشار نمیآورد و باعث نامرتبی دندانها نمیشود.
چه زمانی کشیدن دندان عقل ضروری است؟
دندانپزشک معمولاً در شرایط زیر کشیدن دندان عقل را توصیه میکند:
- دندان عقل نهفته است و باعث ایجاد درد یا التهاب در لثه شده است.
- به دلیل رشد نامناسب، دندان عقل به دندانهای دیگر فشار میآورد و آنها را نامرتب میکند.
- دندان عقل دچار پوسیدگی یا عفونت شده و به دلیل موقعیت نامناسب، درمان آن دشوار است.
- کیست یا تومور در اطراف دندان عقل نهفته تشکیل شده است.
- دندان عقل روی عصبهای فک فشار وارد میکند و باعث درد شدید یا بیحسی در ناحیه فک و صورت میشود.
تأثیر دندان عقل بر روی سایر دندانها
دندان عقل و بهمریختگی دندانهای مجاور
یکی از مشکلات رایج دندان عقل، تأثیر آن بر سایر دندانها است. اگر این دندان به درستی رشد نکند یا به دندانهای کناری فشار وارد کند، ممکن است باعث نامرتب شدن دندانها، کج شدن آنها و حتی نیاز به ارتودنسی شود.
دندان عقل معمولاً به دلیل فشار بر روی دندانهای آسیاب دوم، نظم کلی دندانها را به هم میریزد. این موضوع بهویژه در افرادی که قبلاً ارتودنسی انجام دادهاند، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ممکن است باعث بازگشت دندانها به حالت اولیه شود.
آیا دندان عقل باعث مشکلات ارتودنسی میشود؟
بسیاری از دندانپزشکان و متخصصان ارتودنسی توصیه میکنند که اگر دندان عقل فشاری به دندانهای دیگر وارد میکند، بهتر است قبل از نامرتب شدن دندانها، آن را بکشید. در برخی موارد، حتی اگر دندان عقل مشکلی ایجاد نکرده باشد، برای حفظ نتایج درمان ارتودنسی، کشیدن آن توصیه میشود.
چگونه میتوان از تأثیر منفی دندان عقل بر سایر دندانها جلوگیری کرد؟
- معاینه منظم دندانپزشکی: مراجعه به دندانپزشک و گرفتن عکس رادیولوژی میتواند به شناسایی مشکلات احتمالی کمک کند.
- مراقبت صحیح از بهداشت دهان و دندان: استفاده از مسواک، نخ دندان و دهانشویه برای جلوگیری از عفونت و پوسیدگی توصیه میشود.
- کشیدن دندان عقل در صورت نیاز: اگر دندان عقل در حال تأثیرگذاری روی دندانهای دیگر است، کشیدن آن قبل از ایجاد مشکلات جدی بهترین راهکار است.
روشهای کاهش درد دندان عقل در خانه
دندان عقل میتواند هنگام رویش یا در اثر مشکلاتی مانند نهفتگی و عفونت، درد شدیدی ایجاد کند. در بسیاری از موارد، قبل از مراجعه به دندانپزشک، میتوان از روشهای خانگی برای کاهش درد استفاده کرد.
استفاده از کمپرس سرد و گرم
- کمپرس سرد: قرار دادن یخ پیچیدهشده در پارچه روی ناحیه درد، میتواند التهاب و تورم را کاهش دهد.
- کمپرس گرم: بعد از ۴۸ ساعت، استفاده از گرمای ملایم میتواند به کاهش سفتی عضلات فک و کاهش درد کمک کند.
شستوشوی دهان با آبنمک
- محلول آبنمک یک ضدعفونیکننده طبیعی است که میتواند باکتریها را کاهش داده و التهاب لثه را کم کند.
- برای این کار، یک قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب گرم حل کرده و دهان خود را روزی چند بار شستوشو دهید.
مصرف داروهای مسکن بدون نسخه
- داروهایی مانند ایبوپروفن یا استأمینوفن میتوانند درد دندان عقل را کاهش دهند.
- استفاده از ژلهای بیحسی موضعی حاوی بنزوکائین نیز میتواند التهاب و درد را بهطور موقت تسکین دهد.
این روشهای خانگی میتوانند درد دندان عقل را کنترل کنند، اما اگر درد شدید یا مداوم باشد، مراجعه به دندانپزشک ضروری است.
چه تفاوتی بین دندان عقل فک بالا و پایین وجود دارد؟
دندان عقل فک بالا و فک پایین از نظر رشد، موقعیت و احتمال ایجاد مشکلات تفاوتهایی دارند:
زاویه رشد و رویش:
-
- دندان عقل فک بالا معمولاً در جهت گونه رشد میکند و ممکن است باعث زخم شدن دیواره داخلی دهان شود.
- دندان عقل فک پایین بیشتر به سمت جلو یا عقب متمایل میشود و احتمال گیر کردن آن در لثه یا استخوان بیشتر است.
احتمال نهفتگی:
-
- دندان عقل فک پایین معمولاً به دلیل فضای کمتر، بیشتر دچار نهفتگی میشود.
- دندان عقل فک بالا معمولاً راحتتر رشد میکند اما ممکن است به طرف گونه منحرف شود.
سختی جراحی و کشیدن دندان:
-
- کشیدن دندان عقل فک پایین معمولاً سختتر و نیازمند جراحی پیچیدهتر است.
- دندان عقل فک بالا معمولاً راحتتر خارج میشود زیرا استخوان فک بالا نرمتر است.
تأثیر بر سینوسها:
-
- دندان عقل فک بالا در نزدیکی سینوسهای ماگزیلاری قرار دارد و ممکن است روی سینوسها فشار بیاورد و باعث سردرد و گرفتگی بینی شود.
- دندان عقل فک پایین معمولاً تأثیری بر سینوسها ندارد اما میتواند به اعصاب فک فشار وارد کند.
شناخت این تفاوتها به دندانپزشک کمک میکند تا در صورت نیاز به جراحی دندان عقل، روش مناسب را انتخاب کند.
آیا پس از کشیدن دندان عقل باید رژیم غذایی خاصی رعایت کرد؟
بله، بعد از کشیدن دندان عقل رعایت رژیم غذایی مناسب برای تسریع روند بهبودی و جلوگیری از عفونت ضروری است.
مواد غذایی مناسب پس از کشیدن دندان عقل:
مایعات و غذاهای نرم: مانند سوپ، فرنی، ماست و اسموتی
غذاهای خنک: مانند بستنی و ژله که به کاهش التهاب کمک میکنند
پروتئینهای سبک: مانند تخممرغ آبپز و پوره سیبزمینی
آب و مایعات فراوان: برای جلوگیری از خشکی دهان و کمک به بهبود سریعتر زخم
مواد غذایی که باید از آنها پرهیز کنید:
غذاهای سخت و جویدنی: مانند نان تست، آجیل و سبزیجات خام که ممکن است به ناحیه جراحی فشار وارد کنند
نوشیدنیهای داغ و گازدار: مانند چای داغ، قهوه و نوشابه که میتوانند خونریزی را تشدید کنند
نی نوشیدن: استفاده از نی میتواند باعث ایجاد خشکی حفره دندان (Dry Socket) شود که یک عارضه دردناک است
نکات مهم برای تسریع بهبودی:
- تا ۲۴ ساعت اول از مصرف غذاهای داغ خودداری کنید.
- تا ۴۸ ساعت بعد از جراحی سیگار نکشید، زیرا میتواند روند بهبود را مختل کند.
- بعد از غذا، دهان را به آرامی با آبنمک ولرم شستوشو دهید تا از تجمع باکتریها جلوگیری شود.
رعایت این نکات میتواند به کاهش درد، جلوگیری از عفونت و بهبود سریعتر زخم کمک کند.
نتیجهگیری
دندان عقل یکی از مشکلات رایج دندانپزشکی است که میتواند مشکلات زیادی برای بسیاری از افراد ایجاد کند. از دردهای ناشی از نهفتگی دندان عقل گرفته تا التهاب لثه و عفونت، این دندانها ممکن است نیاز به جراحی یا درمانهای خاص داشته باشند. تشخیص به موقع و مشاوره با دندانپزشک میتواند کمک زیادی به پیشگیری از عوارض جدیتر مانند عفونتهای مزمن یا مشکلات مفصل فک کند.
از سوی دیگر، در صورتی که دندان عقل مشکلی ایجاد نکند و در موقعیت مناسبی قرار گیرد، نیازی به جراحی نخواهد بود. توجه به رژیم غذایی مناسب پس از کشیدن دندان عقل و رعایت نکات بهداشتی از اهمیت ویژهای برخوردار است تا به بهبود سریعتر و راحتتر کمک کند.
در صورت داشتن هرگونه نگرانی یا احساس درد در ناحیه دندان عقل، بهترین اقدام این است که بدون تعلل به دندانپزشک مراجعه کنید. پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مراقبتهای مناسب میتواند به شما کمک کند تا از مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و به بهبود سریعتر و بدون درد برسید.
سؤالات متداول درباره دندان عقل و دندان عقل نهفته
- دندان عقل در چه سنی ظاهر میشود؟
دندانهای عقل معمولاً بین ۱۸ تا ۲۵ سالگی شروع به رویش میکنند. در برخی افراد ممکن است این روند دیرتر یا زودتر از این سنین رخ دهد، و در برخی افراد نیز ممکن است دندان عقل هرگز ظاهر نشود.
- آیا همه افراد دندان عقل دارند؟
خیر، برخی افراد به طور طبیعی دندان عقل ندارند یا آنها به طور ژنتیکی در بدنشان شکل نمیگیرند. برخی افراد نیز ممکن است دندانهای عقل خود را در سنین بزرگسالی از دست بدهند یا دچار مشکلاتی شوند که نیاز به کشیدن آنها داشته باشند.
- چرا دندانهای عقل ممکن است دردناک باشند؟
دندانهای عقل ممکن است به دلیل کمبود فضا در فک دچار فشار شوند و به همین دلیل دردناک میشوند. این فشار میتواند باعث التهاب لثه، عفونت یا حتی آسیب به دندانهای مجاور شود.
- چه علائمی نشاندهنده نیاز به کشیدن دندان عقل هستند؟
اگر احساس درد شدید، تورم در لثه، مشکلات در باز کردن دهان یا حتی بوی بد دهان داشته باشید، ممکن است نیاز به کشیدن دندان عقل داشته باشید. همچنین، وجود عفونتهای مکرر یا خرابی دندان عقل نیز از نشانههای نیاز به جراحی است.
- آیا کشیدن دندان عقل خطرات خاصی دارد؟
کشیدن دندان عقل مانند هر جراحی دیگری ممکن است با خطراتی همراه باشد، از جمله عفونت، خونریزی یا آسیب به دندانهای مجاور. البته، این خطرات بهندرت پیش میآیند و معمولاً جراح دندانپزشک با دقت و مهارت تمام این مشکلات را کنترل میکند.
- آیا باید برای دندان عقل نهفته جراحی انجام دهم؟
در صورتی که دندان عقل نهفته مشکلی ایجاد نکند، نیازی به جراحی نیست. اما اگر دندان عقل نهفته باعث درد، عفونت یا مشکلات دیگر شود، باید تحت نظر دندانپزشک قرار گرفته و ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.
- درمان درد دندان عقل چگونه است؟
برای تسکین درد دندان عقل، استفاده از مسکنها، شستوشوی دهان با آب نمک گرم و در صورت لزوم درمانهای دارویی از قبیل آنتیبیوتیکها برای درمان عفونت میتواند مفید باشد. در برخی موارد، دندانپزشک ممکن است کشیدن دندان عقل را توصیه کند.
- چه عواملی باعث نهفته ماندن دندان عقل میشود؟
کمبود فضا در فک، جهتگیری اشتباه دندانها، یا رشد دندانهای عقل بهطور غیرعادی میتواند موجب نهفته شدن این دندانها شود. در این حالت، دندان عقل قادر به بیرون آمدن از لثه نخواهد بود و ممکن است فشار به دیگر دندانها وارد کند.
- آیا کشیدن دندان عقل خطر مشکلات مفصل فک را به همراه دارد؟
در برخی موارد نادر، جراحی دندان عقل ممکن است به مفصل فک آسیب بزند، اما این مسأله نادر است و معمولاً تحت شرایط خاصی مانند پیچیدگیهای جراحی رخ میدهد. دندانپزشکان با مهارتهای خود میتوانند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کنند.
- آیا پس از کشیدن دندان عقل نیاز به مراقبتهای ویژه است؟
بله، پس از کشیدن دندان عقل باید مراقبتهایی مانند مصرف داروهای تجویزی، خودداری از خوردن غذاهای سخت یا داغ، رعایت بهداشت دهان و عدم دخالت در ناحیه جراحی برای چند روز اول ضروری است. این مراقبتها میتوانند به بهبود سریعتر کمک کنند و از عفونتها جلوگیری نمایند.






