اینسترومنتهای دندانپزشکی از اصلیترین تجهیزات مورد استفاده در مطبها و کلینیکهای دندانپزشکی هستند. دندانپزشک برای معاینه، تشخیص، ترمیم، جرمگیری، جراحی، درمان ریشه و حتی آمادهسازی دندان برای خدمات مختلف، به ابزارهای دقیق و تخصصی نیاز دارد. هرکدام از این ابزارها کاربرد مشخصی دارند و انتخاب درست آنها میتواند روی کیفیت درمان، سرعت کار و راحتی بیمار تأثیر مستقیم بگذارد.
در این مقاله با مفهوم اینسترومنت دندانپزشکی، انواع ابزارهای دستی و ماشینی، کاربرد هرکدام و نکات مهم در انتخاب و خرید اینسترومنت های دندانپزشکی آنها آشنا میشویم.
انواع اینسترومنت دندانپزشکی چیست؟
اینسترومنت دندانپزشکی به مجموعهای از ابزارهای تخصصی گفته میشود که برای انجام خدمات تشخیصی، درمانی، ترمیمی و جراحی در دندانپزشکی استفاده میشوند. این ابزارها ممکن است دستی، مکانیکی یا برقی باشند و هرکدام برای هدف خاصی طراحی شدهاند.
برای مثال، آینه دهانی برای معاینه بهتر داخل دهان، توربین برای تراش دندان، جرم گیر برای جرمگیری و پروب برای بررسی وضعیت دندان و لثه استفاده میشود. وجود این ابزارها در هر مطب دندانپزشکی ضروری است؛ زیرا بدون آنها انجام بسیاری از درمانهای دندانی امکانپذیر نیست.
به چه ابزارهایی اینسترومنت های دندانپزشکی می گویند؟
قبل از پرداختن به انواع اینسترومنت دندانپزشکی می خواهیم درباره این بگوییم که چه ابزارهایی شامل اینسترومنت می شوند. همانطور که اشاره کردیم، هر ابزاری که بتواند برای درمان دندان ها مورد استفاده قرار گیرد؛ با نام اینسترومنت دندانپزشکی شناخته می شود. در واقع، اینسترومنت های دندانپزشکی ابزارهای دستی یا برقی هستند که می توانند برای ترمیم دندان ها و درمان مشکلات دندانی مانند اندو مورد استفاده قرار گیرند. این ابزارهای دارای تنوع بسیار زیادی هستند. به طور مثال، یکی از انواع دسته بندی اینسترومنت های دندانپزشکی، تقسیم بندی آن ها بر اساس دستی یا ماشینی بودنشان است.
به طوری که ابزارهای دستی مانند آینه دندانپزشکی، گودکننده و … در یک دسته و ابزارهای ماشینی مانند توربین دندانپزشکی، ایرموتور و … در یک دسته دیگر قرار می گیرند. اینسترومنت های دندانپزشکی را می توان برای درمان اندو، جراحی های دندانپزشکی، ایمپلنت دندانی و … مورد استفاده قرار داد. هر یک از این ابزارها کاربردهای خاص خودشان را دارند. اما چیزی که در مورد آن ها بدیهی است این است که برای مطب های دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرند.
انواع اینسترومنت دندانپزشکی موجود در مطب های دندانپزشکی
هر یک از مطب های دندانپزشکی به واسطه داشتن انواع اینسترومنت دندانپزشکی، می توانند اقدامات درمانی مختلف را روی دندان ها انجام دهند. بدیهی است که انواع اینسترومنت دندانپزشکی در مطب های دندانپزشکی بر اساس همین موضوع مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه انواع اینسترومنت های دندانپزشکی را به دو دسته اینسترومنت های متحرک و ماشینی و اینسترومنت های دستی تقسیم بندی می کنیم.
انواع اینسترومنت دندانپزشکی متحرک و ماشینی
- توربین دندانپزشکی
یکی از آشناترین و مهم ترین اینسترومنت های دندانپزشکی، توربین دندانپزشکی می باشد. این توربین ها می توانند با داشتن یک هد که در آن فرز قرار می گیرد، بخش های پوسیده دندان را از دندان ها جدا کنند. این توربین ها با سر و صدای زیادی کار می کنند. به همین خاطر بسیاری از مردم آن ها را با دریل های دندانپزشکی می شناسند.
- آنگل دندانپزشکی
آنگل های دندانپزشکی نیز مشابه با توربین های دندانپزشکی هستند. اساس کار این آنگل ها نیز خالی کردن دندان هاست. فقط با این تفاوت که سرعت آنگل های دندانپزشکی از توربین های دندانپزشکی کمتر است و قدرت آنگل ها نسبت به توربین ها بیشتر می باشد.
ابزارهای چرخشی مانند آنگل دندانپزشکی و توربین ها، برای اینکه بتوانند با چرخش خودشان باعث ایجاد تراش روی دندان ها شوند، نیاز به ایر موتور دارند. ایر موتور یکی از انواع اینسترومنت دندانپزشکی است که می تواند با متصل شدن به ابزارهای چرخشی، باعث ایجاد چرخش برای این ابزارها شود. خود ایرموتورها دارای تنوع زیادی هستند و می توانند بسته به نیاز دندانپزشک، به صورت ۲سوراخه، ۴ سوراخه و یا ۳ سوراخه مورد استفاده قرار گیرند.
انواع اینسترومنت دندانپزشکی دستی
- آینه دهانی
یکی از انواع اینسترومنت دندانپزشکی دستی، آینه دهانی است. این اینسترومنت ها دارای یک دسته فلزی مقاوم و قابل استریل شدن هستند که می توانند برای معاینه های دندانی مورد استفاده قرار گیرند. آینه های دندانپزشکی جزء آینه های بزرگ کننده محسوب می شوند. به طوری که می توانند فضای داخل دهان را بزرگ تر و نزدیک تر نشان دهند. هر دندانپزشک برای معاینه و ترمیم دندان، نیاز به آینه دهانی دارد. البته این آینه ها به دلیل اینکه به صورت مستقیم با مخاط دهان در ارتباط هستند، باید برای هر بیمار به صورت مجزا و استریل شده استفاده شوند.
- پروب داس (داس دندان)
پروب داس که مانند یک داس کوچک است، می تواند برای ارزیابی دندان ها و تشخیص مشکلات دندانی مورد استفاده قرار گیرد. این پروب ها می توانند برای تراشیدن پلاک های دندانی نیز مورد استفاده قرار گیرند. شاید ظاهر پروب داس دندانی کمی ترسناک باشد؛ اما این پروب ها از قدیم تا به امروز کاربردهای بسیار زیادی داشته اند. با این حال، این پروب ها نیز برای هر بار استفاده باید با دستگاه اتوکلاو، استریل شوند.
- اسکیلر
یکی دیگر از انواع اینسترومنت دندانپزشکی که می تواند برای جرم گیری دندان ها استفاده شود، جرم گیر دندانپزشکی است. این ابزار دارای ۴ مدل مختلف به نام مینی پیزون، ایرفلو، کویترون و پیزون مستر است که هر کدام کاربردهای خاص خودشان را در هنگام جرم گیری دندان ها دارند.
- سرنگ دندان
اگر تا به حال به مطب های دندانپزشکی مراجعه کرده باشید، حتما سرنگ های دندانپزشکی که ظاهر خاصی دارند را مشاهده کرده اید. این سرنگ ها می توانند برای تزریق انواع ماده بی حس کننده مورد استفاده قرار گیرند. چون سرنگ های دندانی باید درون لثه استفاده شوند، می توانند ظاهر متفاوتی نسبت به سرنگ های رایج موجود در بازار داشته باشند.
- پروب پریودنتال
یکی از ابزارهای دندانپزشکی ضروری برای مطب های دندانپزشکی تخصصی که کار درمان اندو را انجام می دهند، پروب پریودنتال است. این پروب دارای یک انتهای بلند و نازک است که می تواند برای چک کردن ریشه دندان و سالم بودن آن مورد استفاده قرار گیرد.
- گودکننده
یکی از انواع اینسترومنت دندانپزشکی دستی که کاربردهای بسیار زیادی در درمان پوسیدگی دندان ها دارد، گود کننده است. گود کننده ها در ابعاد و شکل های مختلفی ساخته می شوند. اما همه آن ها دارای دو سر هستند که هر سر برای از بین بردن عاج پوسیده دندان استفاده می شود.
کدام از یک از انواع اینسترومنت دندانپزشکی ضروری تر هستند؟
ضروری بودن اینسترومنتهای دندانپزشکی به نوع خدمات مطب یا کلینیک بستگی دارد. برای مثال، یک مطب عمومی دندانپزشکی معمولاً به ابزارهای پایه مانند آینه، پروب، توربین، آنگل، ایرموتور، سرنگ دندانپزشکی و ابزارهای ترمیمی نیاز دارد.
اما در کلینیکهایی که خدمات تخصصیتری مانند اندو، جراحی، ایمپلنت یا درمانهای لثه ارائه میشود، تجهیزات و اینسترومنتهای بیشتری مورد نیاز است. بنابراین قبل از خرید اینسترومنت، باید نوع خدمات، حجم مراجعهکنندگان، کیفیت مورد انتظار و بودجه مطب بهدقت بررسی شود.
قیمت خرید هر یک از انواع اینسترومنت دندانپزشکی چقدر است؟
هر یک از انواع اینسترومنت دندانپزشکی می توانند در برندهای مختلفی ساخته و خریداری شوند. برخی از این اینسترومنت که به صورت برقی یا ماشینی کار می کنند، گران تر از اینسترومنت های دستی هستند. با این حال اگر به فروشگاه های فروش انواع اینسترومنت های دندانپزشکی مراجعه کرده باشید، احتمالا شاهد تنوع قیمت برای خرید هر یک از این اینسترومنت ها خواهید بود. دلیل این موضوع هم متفاوت بودن مشخصات فنی، جنس متریال های به کار رفته و موضوعاتی از این قبیل می باشد.
قیمت اینسترومنت دندانپزشکی به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
- نوع اینسترومنت
- دستی یا ماشینی بودن ابزار
- برند تولیدکننده
- کیفیت متریال
- کشور سازنده
- دقت عملکرد
- قابلیت استریل شدن
- دوام و طول عمر ابزار
- خدمات پس از فروش و تأمین قطعات
معمولاً اینسترومنتهای ماشینی مانند توربین، آنگل و ایرموتور قیمت بالاتری نسبت به ابزارهای دستی دارند. البته در ابزارهای دستی نیز جنس، کیفیت ساخت و برند میتواند اختلاف قیمت قابل توجهی ایجاد کند.
نکات مهم در خرید اینسترومنت دندانپزشکی
برای خرید اینسترومنت دندانپزشکی بهتر است فقط به قیمت توجه نشود. کیفیت ابزار، راحتی استفاده، دقت عملکرد و قابلیت استریل شدن از موارد بسیار مهم هستند.
یک اینسترومنت باکیفیت میتواند سرعت کار دندانپزشک را افزایش دهد، دقت درمان را بهتر کند و در بلندمدت هزینههای تعویض یا تعمیر ابزار را کاهش دهد. همچنین خرید از فروشگاههای معتبر باعث میشود محصول اصل، دارای ضمانت و متناسب با نیاز مطب تهیه شود.
سخن پایانی
با توجه به اهمیت آشنایی با انواع اینسترومنت دندانپزشکی، در این مقاله اینسترومنت های دندانپزشکی برقی و دستی را به شما معرفی کردیم. هر یک از انواع این اینسترومنت ها می توانند کاربردهای بسیار زیادی در مطب های دندانپزشکی داشته باشند. بنابراین، خرید آن ها تا حد زیادی برای مطب های دندانپزشکی ضروری است.
اگر از مطالعه این مطلب لذت بردید، می توانید آن را در شبکه های اجتماعی خود به اشتراک بگذارید تا دوستان شما نیز از آن بهره ببرند.